Mobbing a problemy ze zdrowiem fizycznym i psychicznym pracowników

W Sejmie RP za chwilę rozpoczną się prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (nr druku sejmowego 2289).

Nowe przepisy będą wymagały, żeby pracodawca aktywnie i stale przeciwdziałał mobbingowi przez:

stosowanie w szczególności działań prewencyjnych,
wykrywanie mobbingu oraz właściwe reagowanie na mobbing, a także
działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem.

Dlaczego pracodawca będzie zobowiązany do tak intensywnego działania? Co naukowcy mówią o negatywnych skutkach mobbingu?

Skutki narażenia pracowników na mobbing w pracy występują na poziomie:

emocji i postaw (negatywnie wpływają na satysfakcja z pracy, zaangażowanie w pracę, powodują chęć opuszczenia obecnego miejsca pracy),
jego zachowania (spada wydajność, zwiększa się absencja w pracy),
zdrowia i dobrostanu (pojawiają się zaburzenia zdrowia psychicznego i fizycznego, wypalenie zawodowe, obniżona samoocena itp.).

Wśród najpoważniejszych i najbardziej dostrzegalnych efektów narażenia na długotrwały mobbing można wymienić problemy ze zdrowiem fizycznym i psychicznym.

Najsilniejsze negatywne związki między mobbingiem, a stanem zdrowia fizycznego i psychicznego zidentyfikowano w przypadku zachowań wymierzonych w sferę osobistą pracownika, tj. w przypadku mobbingu obejmującego:

wyśmiewanie,
krzyczenie,
plotkowanie o danej osobie lub
jej ignorowanie.

Osoby poddane takim działaniom deklarowały, że podjęły leczenie u specjalistów, a w rezultacie traumatycznych doświadczeń wywołanych mobbingiem leczą się farmakologicznie.

Naukowcy podkreślają, że najsilniejszym elementem odróżniającym ofiary mobbingu od osób, które mobbingu nie doświadczają – jest ich funkcjonowanie poznawcze, m.in. problemy z pamięcią i koncentracją uwagi, a także nasilenie zaburzeń psychosomatycznych.

Mobbing w miejscu pracy – ponieważ wiąże się z doświadczaniem silnego, długotrwałego stresu – prowadzi do zaburzeń w postaci m.in. syndromu stresu pourazowego, stanów lękowych i depresji. Często skutkiem tego jest utrata zdolności do pracy i związana z tym dłuższa absencja chorobowa.

Dlaczego powstaje taka zależność? Badania wskazują, że mobbing i zaburzenia zdrowia psychicznego wzajemnie wzmacniają swoje skutki na zasadzie sprzężenia zwrotnego:

doświadczanie powtarzających się przykrości i poniżenia ze strony innych wywołuje poczucie bezradności i silny lęk prowadzący w efekcie do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego
natomiast pogorszenie stanu zdrowia psychicznego – wpływa z kolei na subiektywną ocenę sytuacji ofiary i jej podatność na dalsze doświadczanie mobbingu.

Zachowanie osoby długotrwale mobbingowanej paradoksalnie, dla niezorientowanego obserwatora – może potwierdzać wersję sytuacji przedstawianej przez mobbera (który np. przełożonemu wyjaśnia, że ofiara jego działania jest „niedostosowana społecznie” i „nie nadaje się do zespołu”).

Eksperci zwracają bowiem uwagę, że pracownik, czy pracownica będący w sytuacji długotrwałego mobbingu mogą mieć niższy próg wrażliwości, jeśli chodzi o interpretację określonych zachowań ze strony pozostałych pracowników, np. częściej przypisywać ich zachowaniom znamiona mobbingu.

Ponadto gorszy stan zdrowia psychicznego (zmniejszona odporność na zaczepki, „bycie na granicy wytrzymałości”) – może się również wiązać z trudnościami w sprostaniu codziennym obowiązkom i oczekiwaniom stawianym przez otoczenie, a niekiedy wręcz prowadzić do łamania norm życia społecznego, co może wzbudzać w pozostałych pracownikach irytację i agresję.

Dlatego prewencja antymobbingowa oraz wczesne wykrywanie tego zjawiska są takie ważne.

(Do powyższych wniosków prowadzi lektura opracowania p. dr Magdaleny Warszewskiej-Makuch pt. „Skutki mobbingu dla pracowników”, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy).

Tym wpisem rozpoczynamy w naszych Aktualnościach publikowanie informacji poświęconych negatywnemu zjawisku, jakim jest mobbing.

Ponadto w Most Wanted! ruszamy ze szkoleniami i warsztatami, które pomogą pracodawcom w realizacji obowiązku stałego i aktywnego przeciwdziałania mobbingowi.

Zaczynamy już w trakcie 52-Ogólnopolskiego Kongresu Prawa Pracy (który odbędzie się już w dniach 12 i 13 marca br.):

Zasadom odpowiedzialności za mobbing będzie poświęcona prelekcja p. Anny Telec, która wyjaśni m.in. jakie działania lub zaniechania pracodawcy na wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia, jak pracodawca może sobie zaszkodzić?
Natomiast Warsztat nr I, który w ramach OKPP poprowadzi p. Monika Frączek – będzie dotyczyć praktycznych zasad tworzenia procedur przeciwdziałaniu mobbingowi, nierównemu traktowaniu i dyskryminacji oraz naruszaniu dóbr osobistych.

Przypominamy, że to już ostatnia chwila, żeby zapisać się na Ogólnopolski Kongres Prawa Pracy.

Warto być z nami, w tym celu wystarczy kliknąć w poniższy link:

Zgłoszenie

Tematyce szeroko rozumianego przeciwdziałania negatywnym zjawiskom w pracy, w tym mobbigowi – poświęcone będzie również szkolenie pt. „Wzmocnienie prawa do równego traktowania i przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom w pracy”, które 24 marca br. poprowadzi p. Monika Frączek

Szczegółowy program zajęć oraz formularz zgłoszeniowy do zapisania się na to szkolenie – znajdziecie Państwo w linku poniżej:

https://mostwanted.edu.pl/szkolenia/wzmocnienie-prawa-do-rownego-traktowania-i-przeciwdzialanie-negatywnym-zjawiskom-w-pracy-nowe-zasady/