Praca w upały? – nowe przepisy będą obowiązywać od 11 stycznia 2027

Dopiero w przyszłym roku zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące temperatur w środowisku pracy – wprowadzone nowelizacją rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 10 lipca br. poz. 927).

O jak mierzoną temperaturę chodzi?

Nowe przepisy nie regulują sposobu pomiaru temperatury.

Jednakże w procesie legislacyjnym MRPiPS poinformowało, że podobnie jak w przypadku niskich temperatur w pomieszczeniu pracy – pomiar temperatury odbywa się przy pomocy zwykłych termometrów, a mierzona jest temperatura powietrza a nie temperatura odczuwalna.

Wyjaśniono również, że temperatura powietrza ma szczególne znaczenie w sytuacji dodatkowego obciążenia organizmu wysiłkiem fizycznym skutkującym wytwarzaniem ciepła metabolicznego. Skokowy wzrost temperatury powietrza wraz z nadejściem fal upałów jest szczególnie niebezpieczny dla osób niezaaklimatyzowanych, czyli zdecydowanej większości, gdyż proces aklimatyzacji trwa od 5 do 7 dni ekspozycji na daną temperaturę.

Zgodnie z nowymi przepisami:

  1. w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę niewyższą niż 35 °C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
  2. przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet –  temperatura nie może być wyższa niż 32 °C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.

Prace w pomieszczeniach pracy oraz na otwartej przestrzeni nie mogą być wykonywane w czasie, w którym temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekracza:

  • 35 stopni Celsjusza,
  • 32 stopnie Celsjusza, przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet.

MRPiPS w procesie legislacyjnym wyjaśniło, że powstrzymanie pracy ma nastąpić jedynie wtedy, gdy temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne,  przekroczy w/w progi, a nie przez cały dzień, kiedy zapowiadana jest maksymalna temperatura na takim poziomie.

W przypadku gdy temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy:

  • 28 °C,
  • a przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet – 25 °C

– pracodawca jest obowiązany:

1) zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost tej temperatury, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, lub

2) zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników – uzależnione od warunków i specyfiki pracy.

Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, gdy temperatura z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy 25 °C (298 K) – pracodawca jest obowiązany zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, uzależnione od warunków i specyfiki pracy.

Zatem w nowych przepisach przewidziana jest możliwość zastosowania odpowiednich rozwiązań organizacyjnych minimalizujących wpływ temperatury na zdrowie pracowników uzależnionych od warunków i specyfiki pracy – jeżeli obniżenie temperatury nie jest możliwe przy wykorzystaniu rozwiązań technicznych.

Ponadto w procesie legislacyjnym MRPiPS wyjaśniło, że jeżeli w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny nie przekroczy wyżej określonych wartości – to pracodawca:

  • nie będzie miał obowiązku wstrzymywać prac na otartej przestrzeni po osiągnięciu temp. 32 °C,
  • a odpowiednie rozwiązania techniczne lub organizacyjne w pomieszczeniach pracy będzie mógł zastosować dopiero w przypadku osiągnięcia temp. równej 28 °C.

Uwaga: Co istotne, zdaniem MRPiPS – brak weryfikacji wydatku energetycznego będzie skutkować:

  • koniecznością wprowadzenia odpowiednich rozwiązań technicznych lub organizacyjnych w pomieszczeniach pracy już przy temperaturze 25 °C oraz
  • zatrzymania pracy na otwartej przestrzeni dla wszystkich pracowników, jeśli temperatura osiągnie próg  32 °C.

MRPiPS podkreśliło, że weryfikacja wydatku energetycznego jest z korzyścią dla pracodawcy.

W procesie legislacyjnym MRPiPS stwierdziło wyraźnie, że praca w ekstremalnie wysokiej temperaturze może być także zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia pracowników.

Z badań CIOP – BIP wynika, że długotrwała praca w środowisku gorącym może powodować nadmierne obciążenie cieplne (stres cieplny), zmęczenie, a także zaburzenia w funkcjonowaniu układu krwionośnego.

Uwaga: Określone w nowych przepisach wartości temperatury przyjęto na podstawie przeprowadzonych przez CIOP-PIB symulacji komputerowych temperatury, przy której praca może stanowić dla przeciętnego pracownika nadmierne obciążenie cieplne. Takie same progowe wartości temperatur zawarł w swoim opracowaniu Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi (IMP).

Co istotne, progi temperatury, przy których pracodawca musi podjąć działania techniczne lub organizacyjne – są zbieżne z progami, po przekroczeniu których pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikom napoje.

Jakie mogą być przewidziane rozwiązania techniczne lub organizacyjne?

W ocenie MRPiPS – rozwiązania techniczne, które mogą być zastosowane w przypadku przekroczenia wskazanej w projekcie temperatury, przykładowo: wentylacja naturalna, mechaniczna, indywidualna (na stanowisku pracy), klimatyzacja, rolety okienne oraz zewnętrzne żaluzje przeciwsłoneczne, wykorzystanie systemów ochrony przeciwsłonecznej, stosowanie odblaskowych lub pochłaniających ciepło osłon lub barier, stosowanie nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy, umieszczanie stanowisk pracy z dala od bezpośredniego światła słonecznego, korzystanie z urządzeń lub innego sprzętu w celu ograniczenia pracy fizycznej.

W pierwszej kolejności jednak należy zastosować możliwe środki ochrony zbiorowej, w tym wentylację i klimatyzację.

Jako przykładowe rozwiązania organizacyjne MRPiPS wskazało np. dodatkowe przerwy w pracy, pracę zmianową, odpoczynek w klimatyzowanym pomieszczeniu, odpoczynek w zacienionym miejscu.

Z kim się ustala odpowiednie rozwiązania organizacyjne?

W/w rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami w ramach Komisji bhp.

Jeżeli u danego pracodawcy nie została powołana komisja bhp – w/w rozwiązania organizacyjne, pracodawca ustala:

  • po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami
  • oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Po zakończeniu konsultacji pracodawca informuje pracowników w sposób u siebie przyjęty o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych.

Wyjątki:

Katalog wyjątków w znaczącym stopniu pokrywa się z rodzajami prac, których nie dotyczy zakaz pracy w niedzielę oraz dotyczy pracowników instytucji, o których mowa w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, a także funkcjonariuszy oraz żołnierzy.

Niemniej jednak katalog wyjątków jest nieco węższy od wyjątków od zakazu pracy w niedziele i święta (np. nie dotyczy zatrudnionych w systemie weekendowym).

Zatem, omawianych przepisów nie stosuje się w odniesieniu do prac:

  • których mowa w art. 15110 pkt 1, 2, 5–8 oraz 9 lit. c–h KP tj.
  • w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • w ruchu ciągłym,
  • w transporcie i w komunikacji,
  • w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,
  • przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
  • w rolnictwie i hodowli,
  • w gastronomii,
  • w zakładach hotelarskich,
  • w jednostkach gospodarki komunalne,
  • w zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
  • w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,
  • w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku,
  • wykonywanych przez pracowników instytucji, o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (żłobki, klub dziecięcy, dzienny opiekun),
  • a także funkcjonariuszy Policji, ABW, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, CBA, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, SOP, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz żołnierzy.

Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *


The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

Ostatnie komentarze

    Podobne wpisy

      mostwanted.edu.pl

      Most Wanted Sp. z o. o. © 2025 Wszystkie prawa zastrzeżone. Designed by DESIGO.

      Bądź na bieżąco z nowościami i promocjami!
      Zapisz się do newslettera!