Ruszyły prace nad wdrożeniem „dyrektywy platformowej”

Do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania przez partnerów społecznych trafił projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy (UC160).

Projektowana ustawa ma na celu implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform – nazywanej „dyrektywą platformową”

Co istotne – implementacja tej dyrektywy do krajowego porządku prawnego powinna nastąpić w terminie do 2 grudnia 2026 r.

Nowa ustawa ma kompleksowo regulować pracę wykonywaną za pośrednictwem platform cyfrowych.

Jak ma zostać zdefiniowana taka platforma?

To będzie osoba fizyczna albo osoba prawna, która świadczy usługę spełniającą łącznie następujące warunki:

usługa jest udostępniana przynajmniej częściowo na odległość za pomocą środków elektronicznych, w szczególności strony internetowej lub aplikacji mobilnej,
jest świadczona na żądanie usługobiorcy,
jej niezbędnym i istotnym, a nie tylko drugorzędnym i pomocniczym, elementem jest organizowanie pracy wykonywanej przez osoby fizyczne za wynagrodzeniem, niezależnie od tego, czy praca ta jest wykonywana za pośrednictwem internetu czy w określonym miejscu,
obejmuje stosowanie zautomatyzowanych systemów monitorujących lub zautomatyzowanych systemów decyzyjnych;

Nowa ustawa m. in. ma wprowadzić rozwiązania prawne, zgodnie z którymi:

Osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platformy będą mogły łatwiej dochodzić ustalenia istnienia stosunku pracy z daną platformą,
Jeżeli osoba wykonująca pracę za pośrednictwem platformy lub przedstawiciele osób wykonujących pracę za pośrednictwem platformy – na podstawie okoliczności faktycznych związanych z wykonywaną przez tę osobę pracą – uprawdopodobnią, że platforma albo pośrednik sprawuje kierownictwo, w szczególności kontrolę, nad tą osobą – to będzie się domniemywać zatrudnienie tej osoby na podstawie stosunku pracy (bez względu na charakter stosunku umownego lub określenia rodzaju umowy przez strony).

Państwowa Inspekcja Pracy będzie zobowiązana do prowadzenia postępowań administracyjnych, których celem będzie ustalenie istnienia stosunku pracy. Wszczęcie takiego postępowania będzie możliwe z urzędu (wskutek przeprowadzonej kontroli) lub na wniosek zainteresowanej osoby.

W wyniku wszczęcia postępowania, jeżeli inspektor PIP stwierdzi istnienie kierownictwa, w szczególności kontroli – zostanie wydana decyzja administracyjna o ustaleniu istnienia stosunku pracy osoby wykonującej pracę za pośrednictwem platformy.

Decyzja będzie wywoływać skutki prawne na gruncie prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych wpłat na fundusze np. na Fundusz Pracy – od dnia jej wydania.

Natomiast za okres wcześniejszy, okręgowy inspektor pracy będzie wnosił powództwo do sądu pracy.

Mają też być wprowadzone regulacje ochronne dla osoby ustalającej stosunek pracy:

Będzie wprowadzony zakaz:

wypowiedzenia albo rozwiązania bez wypowiedzenia umowy będącej podstawą świadczenia pracy na rzecz platformy (lub przygotowywania się do tych czynności), a także
zastosowania działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem tych umów

z powodu skorzystania przez osobę świadczącą pracę na rzecz platformy z praw zawartych w projektowanej ustawie.

Jeżeli w okresie między datą rozpoczęcia kontroli albo wszczęciem postępowania, a datą upływu terminu do wniesienia odwołania albo datą uprawomocnienia się orzeczenia sądu – dojdzie do rozwiązania umowy z inicjatywy cyfrowej platformy pracy albo pośrednika, datą zawarcia umowy o pracę będzie data rozpoczęcia kontroli albo wszczęcia postępowania. W takim przypadku stosować się będzie wyłącznie przepisy KP dotyczące powszechnej i szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

W razie sporu – to na cyfrowej platformie pracy będzie spoczywać ciężar dowodu, że przy rozwiązywaniu umowy będącej podstawą świadczenia pracy lub zastosowaniu działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem takiej umowy kierowała się innymi powodami niż skorzystanie przez osobę wykonującą pracę na rzecz platformy z jej ustawowych praw.

Dodatkowo, taka osoba będzie uprawniona do zażądania od cyfrowej platformy pracy wskazania przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy albo zastosowanie innego działania, natomiast cyfrowa platforma pracy będzie zobowiązana do udzielenia jej odpowiedzi.

Podsumowując: Platformy cyfrowe będą na szczególnych zasadach kontrolowane na okoliczność niezgodnego z prawem zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi.

Źródło: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12413254/katalog/13219739#13219739

Natomiast do dnia wejścia w życie w/w ustawy – wszystkie podmioty współpracujące z osobami fizycznymi na podstawie umów cywilnoprawnych podlegają kontroli na takich samych zasadach.

Jak obecnie wyglądają kontrole PIP?
W jaki sposób dobierane są podmioty do kontroli?
Czy faktycznie decydujące są skargi zgłaszane do PIP?
Czy inspektor pracy fizycznie przyjdzie do firmy?
Kiedy spotkanie z inspektorem pracy odbędzie się on-line i kto ma wysłać zaproszenie?
W jaki sposób inspektor pracy wyda polecenie, a w jaki decyzję?
Ile czasu będzie trwała kontrola?
Czy inspektor pracy będzie podpowiadał, jak zastosować się do jego poleceń?
Czy można dostać mandat już na początku kontroli?
Czy inspektor PIP może wskazać podmiotowi kontrolowanemu kogo ukarać za nieprawidłowości?

Odpowiedzi na te i wiele innych pytań otrzymasz w trakcie szkolenia „Uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy oraz kluczowe zmiany w przepisach od lipca 2026 r.”

Już 21 sierpnia poprowadzi je p. Grzegorz Miśtal – dokonały i lubiany ekspert.

Serdecznie zapraszamy do udziału, żeby się zapisać – wystarczy kliknąć poniższy link: